Dyrektywa EmpCo kończy z ogólnikowym "eko" bez dowodów. W Polsce nowe przepisy stosuje się od 27 września 2027 roku, ale porządek na stronie warto zrobić już teraz. Poniżej masz konkret: co znika z marketingu, co zostaje i jak udokumentować zielone hasła, żeby nie narazić się na karę.
Jeśli na stronie Twojej firmy albo na opakowaniu pojawia się słowo "eko", "zielony" albo "przyjazny środowisku", ten tekst jest dla Ciebie. Dyrektywa EmpCo zmienia zasady gry: od teraz liczy się nie samo hasło, ale dowód, który za nim stoi. Niżej tłumaczę, co dokładnie się zmienia, od kiedy, i co zrobić na własnej stronie, żeby spać spokojnie.
Czym jest dyrektywa EmpCo i kogo dotyczy?
EmpCo to skrót od "Empowering Consumers for the Green Transition", czyli dyrektywa (UE) 2024/825. Jej cel jest prosty: ukrócić greenwashing, nazywany po polsku ekościemą. Chodzi o twierdzenia środowiskowe, które brzmią dobrze, ale nie mają pokrycia w faktach.
Dyrektywa nie zmienia osobnej ustawy "o reklamie ekologicznej". Działa inaczej: rozszerza czarną listę nieuczciwych praktyk rynkowych. To znaczy, że pewne zachowania są zakazane zawsze, bez badania, czy akurat wprowadziły klienta w błąd. Dla Ciebie ważne jest jedno: przepisy dotyczą każdej firmy, która komunikuje się z konsumentem. Nie trzeba być producentem kosmetyków ani wielką siecią. Wystarczy, że piszesz o swojej usłudze lub produkcie "ekologiczny" na stronie, w ofercie albo w mediach społecznościowych.
Od kiedy dyrektywa EmpCo obowiązuje w Polsce?
Tu jest ważny niuans, który łatwo przeoczyć. Unijny kalendarz i polski kalendarz się różnią.
Państwa UE miały wdrożyć EmpCo do 27 marca 2026 roku, a nowe przepisy stosować od 27 września 2026 roku. Polska skorzystała z możliwości odroczenia. Sejm uchwalił nowelizację ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym oraz ustawy o prawach konsumenta 4 września 2026 roku, prezydent podpisał ją 15 października 2026 roku, a same zakazy stosuje się dopiero od 27 września 2027 roku. To rok później niż termin unijny.
| Etap | Data |
|---|---|
| Termin wdrożenia dyrektywy przez państwa UE | 27 marca 2026 |
| Stosowanie przepisów w UE | 27 września 2026 |
| Uchwalenie polskiej nowelizacji przez Sejm | 4 września 2026 |
| Podpis prezydenta | 15 października 2026 |
| Stosowanie zakazów w Polsce | 27 września 2027 |
Dlaczego to odroczenie Ci nie pomaga? Bo rok mija szybko, a strony internetowej, etykiet i katalogów produktów nie przerobisz w tydzień. Firmy, które już teraz handlują na innych rynkach UE, muszą liczyć się z przepisami stosowanymi tam od września 2026 roku. Poza tym UOKiK już dziś może reagować na wprowadzające w błąd twierdzenia środowiskowe na podstawie obowiązujących przepisów o nieuczciwych praktykach.
Jest jeszcze jeden powód, żeby nie zwlekać. W trakcie prac nad ustawą Sejm odrzucił poprawkę, która dawałaby dodatkowe 24 miesiące okresu przejściowego dla produktów już wprowadzonych do obrotu. Nie licz więc na dłuższą ochronę dla starych etykiet, opakowań i opisów - obowiązuje jeden wspólny termin, czyli 27 września 2027 roku.
Jakie oznaczenia na stronie firmy staną się ryzykiem?
Polska nowelizacja dopisała do czarnej listy dwanaście nowych zakazanych praktyk. Nie musisz znać ich na pamięć. Wystarczy, że rozpoznasz typowe hasła, które masz na stronie, i sprawdzisz, czy stoi za nimi dowód.
| Oznaczenie na stronie lub produkcie | Status po EmpCo | Co trzeba zrobić |
|---|---|---|
| "Produkt ekologiczny", "eko", "zielony", "przyjazny środowisku" | Zakazane bez dowodu | Potwierdzić uznaną, wysoką efektywność środowiskową lub skonkretyzować twierdzenie |
| "Neutralny klimatycznie" dzięki kompensacji emisji | Zakazane | Nie opierać hasła wyłącznie na zakupie kredytów węglowych |
| Własny znaczek, np. "Zielona Firma" bez niezależnej certyfikacji | Zakazane | Oprzeć oznakowanie na niezależnym systemie certyfikacji lub usunąć |
| "Zgodny z normą X" tam, gdzie norma to zwykły obowiązek prawny | Zakazane jako zaleta | Nie przedstawiać wymogu prawa jako wyróżnika |
| "W pełni nadający się do naprawy" | Zakazane, jeśli nieprawdziwe | Opisać realny zakres naprawy i dostępność części |
Lista nowych zakazów nie kończy się na słowie "eko". Obejmuje też kwestie trwałości produktu, na przykład przedstawianie go jako nadającego się do naprawy, gdy tak nie jest. Jeśli więc na stronie obiecujesz łatwą naprawę albo długą żywotność, to też musisz umieć potwierdzić.
Zasada przewodnia jest jedna: jeśli hasło sugeruje korzyść dla środowiska, musisz umieć ją pokazać. Inaczej lepiej je skreślić.
"Eko" i "zielony" - czy mogę ich jeszcze używać?
Możesz, ale nie jako ogólnik bez pokrycia. EmpCo uderza przede wszystkim w ogólne twierdzenia środowiskowe. To słowa typu "ekologiczny", "przyjazny dla klimatu", "świadomy ekologicznie", "naturalny", używane bez wskazania, co konkretnie za nimi stoi.
Nowe przepisy wprowadzają dwie definicje, które warto znać. "Twierdzenie dotyczące środowiska" to każdy przekaz sugerujący, że produkt, usługa lub firma mają pozytywny albo neutralny wpływ na środowisko lub są mniej szkodliwe niż inne. "Ogólne twierdzenie dotyczące środowiska" to takie, które pada bez wskazania konkretnej, potwierdzonej cechy, i właśnie w nie przepisy uderzają najmocniej. Gdy nie potrafisz doprecyzować, na czym polega korzyść i czym ją wykazujesz, hasło jest ogólne, a więc ryzykowne.
Takie hasło będzie dozwolone tylko wtedy, gdy wykażesz uznaną, wysoką efektywność środowiskową odnoszącą się właśnie do tego, co reklamujesz. W praktyce łatwiej jest zastąpić ogólnik konkretem. Zamiast "ekologiczne opakowanie" napisz, z czego jest zrobione i co możesz udowodnić, na przykład "opakowanie z 80 procent makulatury". Konkret jest trudniejszy do podważenia niż slogan i lepiej buduje zaufanie.
Pamiętaj też, że UOKiK już dziś przygląda się twierdzeniom środowiskowym w reklamie i może je kwestionować na podstawie obowiązujących przepisów. Kierunek jest jasny: urząd patrzy na konkretne hasło i jego pokrycie, nie na intencje.
Co z własnymi "certyfikatami" i pieczątkami eko?
To częsta pułapka małych firm. Ktoś projektuje ładny znaczek "Produkt przyjazny naturze" albo "Firma odpowiedzialna ekologicznie" i wstawia go na stronę. Po EmpCo takie własne oznakowanie zrównoważoności jest zakazane, jeśli nie opiera się na niezależnym systemie certyfikacji ani nie zostało ustanowione przez organ publiczny.
Innymi słowy: znak, który sam sobie przyznajesz, nie jest dowodem. Dowodem jest certyfikat wydany przez niezależną jednostkę według jawnych kryteriów. Zanim pokażesz jakiekolwiek oznaczenie, sprawdź, kto je wydaje, na jakiej podstawie i czy da się to zweryfikować. Pomaga w tym nasz poradnik, jak sprawdzić, czy certyfikat firmy jest prawdziwy i ważny. Ta sama logika, której używasz do sprawdzania kontrahentów, przyda się do audytu własnych oznaczeń.
Jak udokumentować twierdzenie środowiskowe?
Dowód to nie jest jedno zdanie na stronie. To zestaw informacji, które jesteś w stanie pokazać na żądanie. Przejdź przez cztery kroki.
- Nazwij twierdzenie wprost. Wypisz każde zielone hasło ze strony, ofert i opakowań. Osobno traktuj hasła o produkcie, a osobno o całej firmie. Twierdzenie o jednym elemencie nie może udawać, że dotyczy wszystkiego.
- Przypisz dowód do hasła. Do każdego twierdzenia dopisz źródło: certyfikat niezależnej jednostki, wynik badania, deklarację dostawcy materiału, pomiar. Jeśli przy haśle jest pusto, to kandydat do usunięcia.
- Sprawdź, czy dowód pasuje do zasięgu hasła. "Neutralny klimatycznie" na podstawie samej kompensacji emisji odpada. Realna redukcja w Twojej działalności to co innego niż kupione offsety.
- Zrób datę i archiwum. Zapisz, kiedy i na jakiej podstawie postawiłeś dane twierdzenie. Dokumenty trzymaj w jednym miejscu, żeby w razie pytania pokazać je w kilka minut.
Jeśli nie masz dowodu i nie zdobędziesz go szybko, nie kombinuj. Zmień komunikat na taki, który obronisz.
Co zrobić na stronie już dziś?
Nie czekaj do września 2027 roku. Audyt zajmie Ci mniej czasu niż myślisz, a przy okazji uporządkujesz przekaz. Oto lista do odhaczenia.
- Przejrzyj stronę główną, oferty, opisy produktów i stopkę pod kątem słów "eko", "zielony", "ekologiczny", "przyjazny środowisku", "neutralny".
- Usuń lub popraw hasła bez dowodu. Zamień ogólniki na konkrety, które potwierdzisz.
- Zweryfikuj każde oznaczenie i znaczek. Zostaw tylko te z niezależnej certyfikacji.
- Uporządkuj dokumenty, które potwierdzają Twoje twierdzenia, i trzymaj je pod ręką.
- Przeszkol osoby prowadzące social media i obsługę klienta, żeby nie dorzucały zielonych haseł na wyrost.
Przy okazji zadbaj o to, żeby cała komunikacja z klientem była zgodna z prawem, nie tylko ta o środowisku. Dobrym przykładem jest sposób, w jaki prosisz o opinie. Zebraliśmy to w tekście jak zbierać opinie w Google zgodnie z prawem. Ta sama zasada obowiązuje wszędzie: pokazuj to, co potwierdzone, nie to, co dobrze brzmi.
Uporządkowane i potwierdzone informacje o firmie mają jeszcze jeden plus: budują zaufanie, bo klient łatwiej ufa konkretom niż pustym hasłom. Ten sam nawyk, czyli twierdzenie podparte dowodem, stoi za audytem wiarygodności, na przykład w katalogu Sprawdzona Marka. To osobna kwestia niż zgodność z EmpCo, ale ta sama zasada. Miejsca w katalogu nie da się kupić.
EmpCo nie karze za bycie zielonym. Karze za udawanie. Jeśli masz dowody, nowe przepisy działają na Twoją korzyść, bo oddzielają rzetelne firmy od tych, które tylko malują trawę na zielono.
Czym jest greenwashing?
Greenwashing, nazywany też ekościemą, to przedstawianie produktu albo firmy jako bardziej ekologicznych, niż są naprawdę. Przykłady to ogólne hasła typu „eko” czy „przyjazny środowisku” bez dowodów, „neutralny dla klimatu” oparty tylko na kompensacji emisji albo własne „zielone” oznaczenia, których nikt nie weryfikuje. Dyrektywa EmpCo zakazuje właśnie takich praktyk.
Czym EmpCo różni się od dyrektywy Omnibus?
Dyrektywa Omnibus (2019/2161) dotyczy m.in. informowania o najniższej cenie przed obniżką i rzetelności opinii konsumentów. W Polsce jej przepisy obowiązują od 1 stycznia 2023 roku. EmpCo (2024/825) dotyczy twierdzeń ekologicznych i trwałości produktów. Obie zmieniają przepisy o nieuczciwych praktykach rynkowych.
Najczęściej zadawane pytania
Czy dyrektywa EmpCo dotyczy jednoosobowej działalności?
Tak. Przepisy dotyczą każdego przedsiębiorcy, który komunikuje się z konsumentem, niezależnie od wielkości i formy działalności. Jeśli używasz twierdzeń środowiskowych w ofercie, na stronie albo w social mediach, obejmują Cię te same zasady co dużą firmę.
Co grozi za zielone hasło bez dowodu?
Takie hasło jest nieuczciwą praktyką rynkową. UOKiK może prowadzić postępowanie i nakładać kary pieniężne, a konsument może dochodzić swoich roszczeń. Ryzykiem jest też utrata zaufania, bo zakwestionowane twierdzenie szybko trafia do opinii publicznej.
Czy mogę napisać, że mój produkt jest biodegradowalny?
Tylko jeśli masz na to dowód odnoszący się do realnych warunków. Ogólnikowe hasło bez wskazania, w jakim czasie i w jakich warunkach produkt się rozkłada, jest ryzykowne. Najlepiej podaj konkret potwierdzony badaniem lub certyfikatem niezależnej jednostki.
Czym różni się ogólne twierdzenie środowiskowe od konkretnego?
Ogólne to slogan bez pokrycia, na przykład "produkt ekologiczny". Konkretne wskazuje mierzalną cechę, którą możesz udowodnić, na przykład udział materiału z recyklingu. EmpCo uderza głównie w ogólniki, dlatego warto zamieniać je na konkret.
Mam własny znaczek eko na stronie. Muszę go usunąć?
Jeśli znaczek nie opiera się na niezależnym systemie certyfikacji ani nie został ustanowiony przez organ publiczny, to tak. Samodzielnie przyznane oznakowanie zrównoważoności trafia na czarną listę. Zostaw tylko oznaczenia, które da się niezależnie zweryfikować.
Skoro w Polsce przepisy stosuje się dopiero od września 2027, to po co działać teraz?
Bo przerobienie strony, etykiet i materiałów zajmuje czas, a rok mija szybko. Firmy działające na innych rynkach UE muszą liczyć się z przepisami już od września 2026. Do tego UOKiK może reagować na wprowadzające w błąd hasła środowiskowe już na podstawie obowiązujących przepisów.
Źródła
- CMS Implementation Tracker for the EmpCo Directive - Poland (2026-09-08)
- Zielona rewolucja w prawie konsumenckim: koniec z greenwashingiem (ekościema) i planowanym postarzaniem produktów - PARP (2026-03-24)
- Koniec ekościemy. Firma będzie musiała udowodnić, że produkt jest zielony - Rzeczpospolita (2026-07-07)
- Greenwashing: Sejm przyjął ustawę, ale odroczył wejście przepisów do września 2027 - Prawo.pl (2026-10-15)
- Koniec ekościemy? Ustawa antygreenwashingowa i 12 zakazanych praktyk - eGospodarka.pl (2026-07-15)
Komentarze